Friesland kampioen vrijwilligerswerk, maar grens in zicht

Friesland kampioen vrijwilligerswerk

Afgelopen zomer hebben we weer kunnen genieten van vele evenementen in Friesland. Het viel mij op dat de inzet van vrijwilligers hierbij cruciaal is.

Dorpsfeesten, iepenloftspullen, skûtsjesilen en kaatspartijen kunnen niet zonder enthousiaste onbetaalde krachten. Maar ook voor grote evenementen zoals Oerol op Terschelling of de Fietselfstedentocht zijn vrijwilligers van levensbelang.

Meer dan helft van Friezen doet vrijwilligerswerk
‘Dit is altijd de mooiste dag van het jaar’ vertelde een vrijwilligster me met stralende ogen op het Flaeijelfeest in Nieuwehorne. In Friesland zijn we kampioen vrijwilligerswerk. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) doet 57 procent van de inwoners van Friesland vrijwilligerswerk, terwijl dit landelijk 49 procent is. In Nederland is in vergelijking met andere landen de deelname aan vrijwilligerswerk groot. Friesland steekt daar dus nog eens bovenuit! Sportverenigingen hebben in verhouding – zowel in Friesland als landelijk – de meeste vrijwilligers, gevolgd door scholen, wijken en buurten en de zorg.

Meer vrijwilligers op het platteland
Op het platteland zijn er relatief meer vrijwilligers dan in de grotere plaatsen. Volgens Panel Fryslân van het Fries Sociaal Planbureau (FSP) verricht 57 procent van de inwoners van Friese dorpen (tot 5.000 inwoners) vrijwilligerswerk, terwijl dit in de grotere plaatsen 39 procent is. Vanwege de kleinere schaal zijn activiteiten en evenementen op het platteland vaker afhankelijk van vrijwilligers. Maar het verrichten van vrijwilligerswerk is hier ook een bijna vanzelfsprekende manier om bij de mienskip aan te sluiten en bij het dorp te horen.

Vooral senioren doen vrijwilligerswerk
Wie doen vooral vrijwilligerswerk? Volgens onderzoek van het FSP doen 50-plussers het vaakst vrijwilligerswerk. Van de 50- tot 65-jarigen is ruim de helft vrijwilliger. En van de 65- tot 75-jarigen zelfs 60 procent. Jongvolwassenen (18 tot 35 jaar) zijn met 33 procent het minst vaak vrijwilliger.

Fitte Vutters
Van verschillende kanten wordt steeds vaker een beroep gedaan op vrijwilligers. De overheid verwacht vrijwillige inzet, net als scholen, dorpen, wijken en zorginstellingen. De grens van wat nog kan, lijkt bijna bereikt. Lang vormden de fitte Vutters en vroeg gepensioneerden een belangrijk potentieel van vrijwilligers, maar die groep wordt steeds kleiner. De pensioenleeftijd is verhoogd, mensen werken langer door en hebben daardoor minder tijd voor vrijwilligerswerk. Ook de groep 45-65-jarigen neemt in omvang af, de groep die nu vaak vrijwilligerswerk doet.

Levendigheid
Het wordt dus steeds lastiger om voldoende vrijwilligers te vinden. De trend is verder dat mensen zich minder vaak willen binden aan vrijwilligerswerk. Op projectbasis iets doen voor de mienskip, dát lukt nog wel, maar liever niet langdurig als bijvoorbeeld bestuurslid. Minder vrijwillige inzet kan consequenties hebben voor evenementen en de levendigheid in Friesland, maar ook voor de continuïteit van dorps- of buurthuizen.

Laten we hopen dat het niet zo ver komt. Ik zag een gondelvaart in mijn geboortedorp. Wat hadden jong en oud veel plezier samen! Gezamenlijk iets met en voor anderen doen geeft voldoening, draagt bij aan levensgeluk en bevordert het mienskips-gevoel.

De trends laten zien dat vrijwilligerswerk een andere vorm moet krijgen. Meer projectmatig, minder zware bestuursfuncties en kleinere klusjes verdelen over meer mensen.

Weinig tijd, toch vrijwilligerswerk?
Dus: al heb je weinig tijd, denk er eens over om toch vrijwilligerswerk te gaan doen. Ook kleine klusjes geven plezier en voldoening en helpen bij het verstevigen van de onderlinge banden. Alle kleine beetjes helpen!

Inspiratie 
Kijk voor inspiratie eens op de site van Frijwilligerswurk.

Friesland kampioen vrijwilligerswerk, maar grens in zicht

Wilma De Vries

Wilma werkt als senior onderzoeker bij het Fries Sociaal Planbureau (FSP). Zij volgt voor jou de trends en ontwikkelingen op het gebied van wonen, werken en leven in Friesland. Ze geeft je een kijkje in wat er op dit gebied speelt in onze provincie.