Hoe roots en de natuur bijdragen aan geluk

Klasiena Soepboer bij LOK en co

Tijdens de lancering van LOK & co kwam het gesprek al snel, hoe kan het ook anders, op het onderwerp geluk. Ik hoorde toen voor het eerst, van mede-blogger Wilma, over de Friese paradox. Zij legde uit dat inwoners van Friesland gemiddeld lager geschoold, minder welvarend en minder gezond zijn dan de gemiddelde Nederlander. Toch zijn Friezen de gelukkigste Nederlanders. Punten die normaal gesproken belangrijk zijn voor geluk, zijn in Friesland dus niet bepalend voor geluk.

Ik ben geen expert maar kan wel namens mijzelf spreken dat mijn Friese roots erg belangrijk voor mij zijn, voor mijn identiteit en daarmee ook voor mijn geluk. Het is ook een onderwerp wat ik vaak verbeeld in mijn sculpturen.

Nieuwsgierig
Mijn afstudeerscriptie voor de Gerrit Rietveld Academie schreef ik over het belang van tradities en rituelen voor een samenleving. Ik was hier nieuwsgierig naar omdat op Schiermonnikoog, het eiland waar ik ben opgegroeid en opnieuw woon, nog veel oude tradities zijn. En vooral ook omdat ik zelf zo’n sterk gevoel heb bij mijn roots. Waar komt dat vandaan?

Al eeuwenlang zijn tradities, geloof en rituelen een bindmiddel voor gemeenschappen. Natuurlijk zijn dit elementen die de laatste jaren steeds meer vervagen, maar niet in Friesland. De Friese trots op de eigen cultuur heeft ervoor gezorgd dat veel tradities op het gebied van taal, sport, en ook ‘het Friese zijn’, nog bestaan.

Tijdens het onderzoek voor mijn scriptie las ik onder andere stukken van de filosoof George Bataille en over de Terror Management Theory (TMT). Beide beschrijven heel duidelijk wat cultuur en tradities betekenen voor een samenleving. Ons leven is kort en kwetsbaar en als mens kun je kracht halen uit het idee te horen bij een cultuur, bij een lijn in de geschiedenis en door te leven in de orde die een gemeenschap brengt. Cultuur gaat niet om het individu op zichzelf maar om het grote plaatje. Hoe fijn is het om in een tijd van individualisme rust te vinden in cultuur? Want wat ben je als individu zonder gelijkgestemden om je heen? Geen ‘ik’ in cultuur maar wij!

In de natuur
De gevoelens die ik heb voor mijn roots krijg ik ook bij het zijn in de natuur. Als ik het even niet meer weet brengt een lange strandwandeling mij wel weer terug naar de basis. Wanneer ik op het strand sta en alles om mij heen beweegt; het zand, de zee en de dieren. Dan besef ik mij heel goed hoe klein ik ben in dat geheel en dat relativeert.

De natuur laat mij zien dat controle een illusie is. De vogels doen hun ding, de golven blijven komen en als ik er niet ben gaat dat gewoon door. Het maakt van de grootste problemen waarmee ik zit iets heel kleins, want ik ben maar heel erg klein in dat grote plaatje. Maar ik ben er óók onderdeel van.

De kracht die ik haal uit de natuur en uit de gevoelens die ik heb voor mijn roots zorgen soms voor een gelukservaring. Wat er ook gebeurt, mijn roots kan niemand van mij afpakken. Ze zitten sterk verweven in mijn identiteit, in mijn ‘zijn’. Ik geloof daarom ook dat het gevoel van roots, voor mij ‘het Fries zijn’, het horen bij een cultuur vol met eigen tradities en ‘zijn’ bijdraagt aan geluk.

Respect voor de term geluk
Geluk is iets ontzettend complex afhankelijk van zo veel factoren dat ik mij ook wel eens zorgen maak om hoe wij tegenwoordig omgaan met die term. Je kan alles doen wat je leuk vindt qua werk, hobby’s, vakanties en toch niet gelukkig zijn. Laten we daarom ook met respect en ontzag omgaan met het woord geluk en het niet misbruiken omdat het een trend is. Hoe vaker we het woord geluk gebruiken, zonder er tegelijkertijd ontzag voor te hebben en te beseffen dat we de term niet volledig begrijpen, hoe meer het zijn betekenis zal verliezen. Het zorgt ervoor dat we naar iets gaan streven wat we niet begrijpen en niet bereiken, en dat … maakt ongelukkig.

Wanneer ik op het strand sta en alles om mij heen beweegt; het zand, de zee en de dieren. Dan besef ik mij heel goed hoe klein ik ben in dat geheel en dat relativeert.

Klasiena Soepboer

Kunstenares Klasiena woont met haar vriend Wannes op Schiermonnikoog. Samen hebben ze daar Open Atelier KunstFaam. Ze geeft je een kijkje in het eilandleven en haar werk.
Door iets moois te maken van het hout en plastic dat ze jut, wil ze je op een positieve manier bewust maken van het belang van een schone zee.